♦ طرحواره های ناسازگار اولیه

نیاز هیجانی اول: امنیت

۱-تله ی رهاشدگی
۲- تله ی بی اعتمادی و بدرفتاری

با ارضا نشدن نیاز اولیه امنیت، تله های رهاشدگی و بی اعتمادی/بد رفتاری ایجاد می شوند و جزء تله های اساسی زندگی محسوب می شوند. سابقه شکل گیری این تله ها به دوران نوزادی برمیگردد و تامین امنیت برای نوزادان حکم مرگ و زندگی را دارد.

به وجود آمدن این تله ها بخاطر شیوه رفتار اعضای خانواده است. تهدید به رهاشدگی و بدرفتاری از طرف صمیمی ترین افراد زندگی به جای حمایت، بسیار آزار دهنده می باشد.

افرادی که دچار این تله ها می شوند هیچ گاه احساس امنیت نمی کنند و هر لحظه منتظر رخ دادن اتفاقی ناگوار از جانب نزدیکترین افراد زندگی خود هستند و در گوش به زنگی دائم به سر میبرند و فکر می کنند دیگران قصد دارند به طور مخفیانه به آنها آسیب بزنند. در این افراد آرامش و تعادل وجود ندارد و در نظرشان دنیای جای امنی نیست.

افراد رها شده و بی اعتماد از نظر حالت های خلقی نامتعادل و بی ثبات هستند و تکانشی و خودتخریب گر بار می آیند.

کودکی که در خانواده ای امن و با پدر و مادر در دسترس رشد می کند احساس امنیت را در می یابد و به دیگران اعتماد می کند. زیرا «احساس امنیت سنگ بنای هر احساس دیگری است و بدون حس امنیت، احساس های دیگر اهمیتی ندارند»

افراد درگیر تله رهاشدگی معمولا این جملات را به زبان می آورند: من همیشه تنها هستم، هیچ کس مرا دوست ندارد، از تنهایی میترسم.

مهم ترین عوامل فعال ساز تله ی زندگی رهاشدگی، جدایی های کوتاه مدت و فقدان ها (مرگ، طلاق) هستند.

ریشه های تحولی تله رهاشدگی:
۱-از دست دادن یکی از والدین در کودکی
۲- بستری شدن یکی از والدین مثلا مادر در بیمارستان برای مدت زیاد
۳-تحت سرپرستی دایه یا پرستار بزرگ شدن
۴-حمایت افراطی والدین
و…

ریشه های تحولی تله ی بی اعتمادی و بدرفتاری:
۱-کتک زدن کودک توسط یکی از اعضای خانواده
۲-مورد سوء استفاده جنسی قرار گرفتن در خانواده
۳-القاب ناخوشایند دادن به کودک
۴-با تهدید و تنبیه وادار به انجام کاری شدن
۵-هشدار دائم والدین در رابطه با اعتماد نکردن به هیچ کس غیر از اعضای خانواده
و…

اضطراب و افسردگی در بین افرادی که با آنها بدرفتاری شده بسیار متداول است.

ریحانه ناهیدی (دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی بالینی)