پخش سیلاب؛ راهکار علمی مدیریت رواناب و تغذیه آبخوان‌ها

در کارگاه انتقال یافته‌های تحقیقاتی ایستگاه پخش سیلاب قوشه دامغان بررسی شد.

به گزارش پایگاه خبری دامغان نما به نقل از روابط عمومی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان سمنان، ظرفیت سامانه‌های پخش سیلاب در مدیریت رواناب‌های سطحی، کاهش خسارات سیلاب و تغذیه آبخوان‌ها در کارگاه انتقال یافته‌های تحقیقاتی با عنوان «کنترل سیلاب و راهکارهای مؤثر آن با رویکرد پدافند غیرعامل» بررسی شد. این کارگاه ۱۲ آبان‌ماه ۱۴۰۵ با همکاری اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان سمنان در ایستگاه پخش سیلاب بر آبخوان قوشه دامغان برگزار شد.

در این کارگاه، ظرفیت‌های فنی و اجرایی ایستگاه، نتایج پژوهش‌های انجام‌شده طی سه سال اخیر و راهکارهای ارتقای عملکرد سامانه‌های پخش سیلاب تشریح شد. همچنین بر ضرورت نگهداری، مرمت و بهسازی سازه‌ها برای حفظ آمادگی ایستگاه و بهره‌برداری مؤثر از سیلاب‌های فصلی تأکید شد.

در بخش نخست، داریوش قربانیان، معاون پژوهشی مرکز، با معرفی مشخصات فنی ایستگاه قوشه و اشاره به حدود سه دهه فعالیت آن، ویژگی‌های حوزه آبخیز بالادست، عرصه تحت پوشش، ظرفیت آبگیری و شبکه کانال‌های آبگیر و پخش را تشریح کرد و به عملکرد سازه‌ها در مهار و توزیع سیلاب طی سال‌های بهره‌برداری پرداخت.

سپس ابراهیم یوسفی، رئیس بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری مرکز، دستاوردهای سه طرح تحقیقاتی اجراشده طی سه سال اخیر در ایستگاه را ارائه کرد و بر ضرورت استفاده از یافته‌های پژوهشی برای بهبود عملکرد سامانه‌های پخش سیلاب تأکید کرد. وی همچنین آمادگی ایستگاه پیش از وقوع سیلاب‌های فصلی را ضروری دانست و لایروبی، مرمت و بازسازی سازه‌ها و نقاط آسیب‌دیده را از اقدامات اساسی برای حفظ کارایی این زیرساخت برشمرد. در این بخش، عملیات اجرایی انجام‌شده در سال جاری و حمایت‌های مالی پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری نیز تشریح شد.

در ادامه، حبیب کریمی‌پور، کارشناس بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری مرکز، نقش سامانه‌های پخش سیلاب را در مدیریت رواناب، کاهش مخاطرات سیلاب و تغذیه مصنوعی آبخوان‌ها تبیین کرد. وی با اشاره به جایگاه این سامانه‌ها در مدیریت منابع آب و پدافند غیرعامل، بهره‌برداری هدفمند از جریان‌های سیلابی را فرصتی برای تقویت ذخایر آب زیرزمینی و افزایش تاب‌آوری مناطق خشک و نیمه‌خشک در برابر خشکسالی دانست.

در پایان، شرکت‌کنندگان از عرصه پخش سیلاب ایستگاه بازدید کردند و از نزدیک با مشخصات فنی، نحوه عملکرد سازه‌ها، ظرفیت‌های اجرایی و نتایج فعالیت‌های تحقیقاتی این مجموعه آشنا شدند.

این کارگاه با تأکید بر پیوند یافته‌های تحقیقاتی با مدیریت اجرایی سامانه‌های پخش سیلاب و ضرورت نگهداری و بهسازی مستمر زیرساخت‌ها به کار خود پایان داد. بهره‌برداری مؤثر از این سامانه‌ها، علاوه بر کاهش مخاطرات سیلاب، فرصتی ارزشمند برای تغذیه آبخوان‌ها و تقویت امنیت منابع آب در مناطق خشک و نیمه‌خشک استان سمنان فراهم می‌کند.