پاسخ به سوالات «صدای معلم» در مورد بیانات وزیر آموزش و پرورش در کنفرانس عمومی آیسیسکو سال ۱۴۰۰

نویسنده: محمد بنائیان سفید دانش آموخته دکترای تخصصی برنامه ریزی درسی

۱_ آیسیسکو یا همان سازمان اسلامی آموزشی ، علمی و فرهنگی وابسته به کنفرانس اسلامی در مه ۱۹۷ تاسیس و مقر آن در رباط مراکش و ۵۷ کشور اسلامی از جمله ایران عضو این سازمان و دارای ساختار مستقل برای کشورهای اسلامی است.
۲_بیانات آقای وزیر در اجلاس عمومی ۱۴۰۰ در قاهره کشور مصر شامل مطالب زیر بوده است.
«ما طالب پیشرفت و آبادانی زمین هستیم. اما چگونه و از چه مسیری و با تکیه بر چه بنیان هایی؟ به دنبال کدام زندگی فردی و اجتماعی هستیم؟ما در جستجوی پیشرفتی هستیم که در آن ؛توحید، معنویت، عدالت و عزت جریان داشته باشد و تربیت از ابزار توسعه به غایت آن مبدل شود. مضامین جذاب و آمیخته با ظاهر علمی فریبنده اسناد توسعه پایدار و مواضع حامیان آن، رگه های سکولاریسم  للیبرالیسم به نحوی گنجانیده شده که ما را از «حیات طیبه» موجود قرآنی منحرف می کند. و نیز انتقاد از سند ۲۰۳۰ که چرا دیگران برای ما سند بنویسند و نیز پیشنهاد مشخص اجرای سند «پیشرفت فرهنگی و آموزشی اسلامی متکی بر قرآن کریم و سیره پیامبر اکرم «ص».

باتوجه به متن بالا صدای معلم چند سوال به عنوان انتقاد مطرح کرد

۱_وزیر تازه وارد جوگیر شد. ۲_چرا سند ۲۰۳۰ را محکوم کرد. ۳_چرا گفت سند تحول بنیادین آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران می تواند زمینه های گفتگوی انتقال تجربه میان کشورهای اسلامی باشد؟
۴_چرا سند تحول ظرف یک دهه بین ۱۰ تا ۳۰ درصد اجرایی شد؟ ۵_بجای تقبح سکولاریسم و لیبرالیسم چرا پس از ۴۰ سال از انقلاب تربیت دینی در نظام آموزشی شکست خورده است؟.
۵_ مشخصات و مختصات حیات طیبه چیست؟
۶_ آیا نظام آموزشی در عقلانیت بر مدار تربیت اخلاقی موفق بوده است.
۷_آیا اجرای سند تحول در تحقق چشم انداز ۱۴۰۴ موفق بود؟
۸_آیا وزیر آموزش و پرورش فکر می کند با شعار و تبلیغات می تواند کشورهای آیسیسکو را با حرف های خود ترغیب و اقناع نماید؟ معیار و ملاک اثر بخشی و کارآیی، آماره او شاخص های بین المللی است که حرف آخر را می زند.

پاسخ شبهات و انتقادات؛
۱_سوالات مطروحه بیانگر آن است که اهداف ذاتی تأسیس آیسیسکو را نمی شناسندکه یک سازمان اسلامی؛آموزشی،علمی وفرهنگی وابسته به کنفرانس اسلامی است.وآن را با کنفرانس بین‌المللی یونسکو اشتباه گرفته اند.
۲_دوستان حتی به خودشان زحمت نداده‌اند که یکبار هم شده ،سند تحول بنیادین آموزش وپرورش را مطالعه نمایند که این سند ابتدا فلسفه تعلیم وتربیت اسلامی را مبتنی بر مبانی،اصول وارزشهای اسلامی وانقلابی که منشاء اسلامی داردابتنا نموده،وروشهای تبدیل اندیشه (ذهنی)به انگیزه (عملی) عملیاتی را در رهنامه تعلیم وتربیت اسلامی تدوین نموده که در شش ساحت بیان شده است ونیز روش اجرایی را در شش زیر نظام از جمله برنامه درسی ملی بیان نموده است.که متأسفانه بدون اطلاع از سیاستگذاری،اهداف کلان،اهداف تفصیلی،اهداف عملیاتی و اهداف اجرایی که روشهای از نظر تا عمل را به عنوان نقشه راه وریل گذاری در وصول به حیات طیبه است را بدون آگاهی اظهار نظر می نمایند.«ولاتقف مالیس لک به علم»
۳_اینکه عنوان وزیر تازه وارد مطرح کردند،ابهام دارد.اگر هدف این باشد که وزیر محترم تازه وارد آموزش وپرورش شده و شناختی از آموزش وپرورش ندارد،که آقای دکتر نوری کاملآ سلسله مراتب سازمانی را از قاعده از کلاس درس،تا مدیریت اجرایی اداری وصفی تاحوزه ستادی درمدیریت میانی وارشد راطی نموده و آشنایی لازم را در مسائل برنامه ریزی،مالی،بودجه،فناوری و اطلاعات ونیز سند تحول بنیادین و…را داردواگر تازه وارد به عنوان وزیر باشد مگر آقایانی که این سئوالات را مطرح کردند چقدر سابقه وزیر بودن را دارند؟ تا آنجا که خاطره اینجانب اقتضاء می کند وزیری که حداقل دوبار پست وزارت آموزش وپرورش را گرفته باشد نداریم واین نوع خطاب ها نشانه تحقیر فردی است که سکانداری بیش از یک میلیون دویست هزار نفر فرهنگیان ومعلمان فرهیخته و پانزده میلیون دانش آموز وحدود بیست و هشت میلیون خانواده،را به عهده ایشان به صورت قانونی واگذار کردند که به نوعی توهین به شعور فرهنگیان فرهیخته جامعه و خود منتقدمحترم اگر فرهنگی باشد بشمار می رود.چون احترام به افراد وظیفه ذاتی انسانیت ،بویژه قلم بدستان است.

۴_آقای وزیر درجمع اعضای کشور‌های اسلامی در واقع حرف قرآن را در مورد زمین زده است.«هوانشاکم من الارض واستعمرکم فیها»اوشما رااززمین آفرید واز شما آبادانی زمین را طلب کرد.یعنی آباد کردن زمین،حفظ محیط زیست سالم و پاکیزه، که خداوند مواد خام را به عنوان سفره طبیعت خلق کرد و به انسان هوش،استعداد،فناوری،وخلاقیت دادتابه عنوان میهمان سر سفره مواد خام طبیعت و محیط زیست بنشینند وعقل را از درون (پیامبر درونی)ووحی را از بیرون برای راهنمایی بشر قرار داده است (حضرت آیه الله جوادی آملی).
۵_تفکر سکولاریسم ولیبرالیسم مبتنی بر مادی‌گرایی است ومدار تربیت اخلاقی آنان به صورت نسبی است،یعنی بدی خوبی،خیر وشر به اقتضای منافع وزمان ومکان تفسیر می شود.که برخلاف این مکتب اسلام مسأله اخلاق و فضیلت های اخلاقی واخلاق حرفه‌ای را امر ذاتی می داند وخوبی وبدی درذات خود معنی می شوند، در هر زمان و مکانی تفاوت نمی کنند ومطلق هستند.پس تربیت دینی باید بر مدار اخلاق اسلامی باشد که در سند تحول ذکر شده است.
در مورد اینکه بین ۱۰تا۳۰درصد سند بعداز یک دهه اجرا شده؟،،اولا این سند در سال ۱۳۹۰اجرایی شد ودر شرف اجرا است،درثانی شما با کدام تحقیقات انجام شده که فرآیند علمی را لحاظ نموده باشد، این آمار را ارائه دادید؟چرا منبع را ذکر نکردید؟.ثالثا،این سوال را باید در هشت سال دولت آقای روحانی ووزرای ایشان پرسید،البته حرف شما تا حدودی درست است، چون در دولت قبلی اراده‌ای برای اجرای سندتحول وجود نداشت وحتی کسانیکه در تدوین سند تحول بنیادین دخیل بودندمتاسفانه درتدوین سند۲۰۳۰نقش داشتند،وازطرفی می بایست شورای عالی آموزش وپرورش نظارت و گزارش کار را هر ۵سال به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارائه می داد که هم در سند ۲۰۳۰سکوت کردند وهم دریغ از یک خط گزارش که معلوم می شود رهگیری اجرای سند تحول با انطباق یاانحراف از سند کاری انجام نشده است، واگر شما ادعای دیده بانی دارید چرا در آن زمان سکوت انتخاب و بلکه حامی آن دولت بوده اید؟!.
وچون اراده‌ای وجود نداشت نباید انتظار تحقق چشم انداز سند تاسال ۱۴۰۴را داشت و حال آنکه سه سال و اندی به آن باقی مانده واین اثبات شی، نفی ما ادا نمی کند.وتوقع منصفانه‌ای از وزیرمحترم دولت سیزدهم نیست.
۶_درپایان اینکه به نظر شما،خروجی های نظام آموزشی گرایش به مکتب سکولار ولیبرالیسم دارند، قضاوت ظالمانه،نامنصفانه وعداوت گونه به نظام تعلیم و تربیت ایران اسلامی است،آیا شما این همه پیشرفت در زمینه های مختلف را منکرید؟!آیا این پیشرفت‌ها علمی،فناوری،دفاعی وبازدارندگی،و… در آن عقلانیت وجود نداشته است؟!آیا به خروجی های نظام آموزشی غرب فکر کردید که چقدر جنایت مرتکب شده اند ؟!در تحریم‌های اقتصادی،تهدید های نظامی،جنگ های نیابتی،درهجمه های فرهنگی و تمدنی،درکشتار مردم بی گناه عراق،یمن،لیبی،لبنان،فلسطین و…،وتسلط بر منابع انرژی ومعادن وثروتهای ملی بسیاری از کشورهای مستضعف وهزاران جنایت در درون همین کشور‌های به ظاهر متمدن که امنیتی برای شهروندان آنان وجود ندارد ویا عاجز بودن از کنترل ویروس کرونا وناکارآمد بودن حتی تسلیحات آنان ونیز واکسن کرونا و…آیا شما می‌خواهیدخروجی های نظام آموزشی ما بااین تفکر باشند؟!به نظر می رسد که دوستان باید مطالعه لازم در مورد نظام آموزشی که در ذهن خود دارند بطور عمیق و دقیق بررسی نمایند وبعد اظهار نظر کنند،نکاتی را که وزیر محترم درانحرا ف،وفریبنده بودن با ظاهر علمی بیان فرمودند همین خروجی ها بوده است.
۶_ حیات طیبه یعنی وضع مطلوب زندگی بشر در همه ابعاد ومراتب براساس نظام معیار اسلامی(مبانی،اصول وارزشهای مقبول دین الهی)که دروصول به قرب الهی است.ومعیارها، شاخص ها وسنجه های آن در عملیاتی و اجرایی زیر نظام های شش‌گانه از سوی شورای عالی آموزش وپرورش تدوین شده است. در ضمن شاخص ها،معیارها وسنجه ها بر اساس محتوای تعلیم وتربیت واهداف غایی آن است، که از طریق ارزشیابی کیفی و کمی آن جامعه تدوین می شود وشاخص های بین المللی که باید منطبق با نیاز جوامع طراحی شوند نمی توانند یکسان باشند، همانگونه که قد کشورها بر اساس رشد تقویمی درکشورها با استانداردهای متفاوت هستند. اینکه حیات طیبه با کدام معیار وشاخص بین المللی منطبق است منطقی بنظر نمی رسد.باید بگوییم که با معیارها و شاخص های اسلامی وسیره زندگی پیامبر اکرم (ص)باید انطباق داشته باشد.
و آخر دعوانا آن الحمدلله رب العالمین